Wergiliusz
W wiejskim zaciszu upłynęło mu tylko kilka pierwszych lat dzieciństwa, ale do końca życia gtosil, że takie sielskie bytowanie jest najgłębszym powołaniem człowieka. A jednak do historii przeszedł niejako autor liryków głoszących pochwałę małej wioski, lecz jako twórca Eneidy - epopei o powstaniu cesarstwa rzymskiego.
Wergiliusz dlatego tak mile wspominał swoje wiejskie dzieciństwo, że zapobiegliwy ojciec zadbał, by chłopiec nie zaznał gorzkiego trudu rolnika. Wzbogaciwszy się na hodowli pszczół, wysłał go na studia nie do pobliskiej Mantui, lecz do poważniejszych ośrodków akademickich - do Cremony, Mediolanu, a w końcu - do Rzymu. Tam młody Wergiliusz ćwiczył się w retoryce, jednak bez większego powodzenia: jako mówca sądowy wystąpił tylko raz i bez sukcesu. Za to jako poeta zyskał w Rzymie znaczny rozgłos. Ta rosnąca sława przydała się bardzo na przełomie 42 i 41 roku p.n.e., kiedy to rodowa posiadłość Wergiliusza została zagrożona parcelacją. Bowiem Oktawian August i Marek Antoniusz, którzy w bitwie pod Fi-lippi pokonali Brutusa, zabójcę Juliusza Cezara, zdecydowali nagrodzić weteranów swej armii przydziałami ziemi, odebranej rolnikom z rodzinnych okolic poety. Wergiliuszowi udało się wówczas cofnąć niekorzystną decyzję samego Oktawiana.
To wydarzenie uświadomiło poecie, że najsilniej przywiązany jest nie do rzymskich zaszczytów,
ale do ojczystej przyrody. Stąd impuls, by urok tej przyrody oddać słowem poetyckim. Zasiadł do pisania Bukolik, tomu 10 pogodnych utworów poetyckich, opisujących uroki wiejskiego bytowania.
Wywarły one wielkie wrażenie na słuchaczach, a zwłaszcza na Mecenasie, rzymskim arystokracie, przyjacielu i dobroczyńcy artystów. To on namówił Wergiliusza do napisania poematu, który całościowo ujmowałby życie wsi. To był temat stworzony jakby wprost dla Wergiliusza. Pisanie Georgik zajęło poecie aż siedem lat. Powstał poemat, który trafiał idealnie w zapotrzebowanie samego Oktawiana. Cesarz takimi dziełami pragnął obudzić w rodakach przywiązanie do starych rzymskich cnót, wyrosłych z uprawy własnej ziemi. Georgiki opowiadały więc słowem poetyckim po trosze o wszystkim: od techniki orki przez prognozowanie pogody, zasady szczepienia drzew, wykorzystywania różnych rodzajów gleby po modlitwy do wiejskich bóstw opiekuńczych.
Rozmach Wergiliusza ogromnie zaimponował Oktawianowi. Cesarz szybko doszedł do wniosku, iż wybitny poeta dojrzał już do stworzenia dzieła, którego przedmiotem byłaby nie jedna czy druga sfera bytowania Rzymian, ale wielka opowieść "założycielska", opowiadająca o czasach, kiedy rodziło się imperium. Pierwsza wersja poematu Eneida, opowiadającego dzieje Eneasza, mitycznego założyciela Rzymu, była gotowa po 10 latach. Wergiliusz nie był jednak z niej zadowolony. Wybrał się do Grecji, by pogłębić swą wiedzę i umiejętności poetyckie. W razie gdyby nie wrócił z podróży, nakazał swe dzieło spalić. Jego niedobre przeczucia, niestety, sprawdziły się - zmarł w trakcie powrotu, ledwo postawiwszy nogę na ojczystej ziemi. A Oktawian wydał speq'alny zakaz niszczenia poematu, dzięki czemu ocalił jedno z najgłośniejszych dzieł w historii literatury.
